ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ

 

Σημειώσεις Νεοελληνικής Γλώσσας  Λυκείου

Άρθρο – Ομιλία – Επιστολή

.

1. Άρθρο

Α. Βασικά χαρακτηριστικά

• Σκοπός: Η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η διατύπωση απόψεων για ένα επίκαιρο ζήτημα.
• Πομπός: Ένας αρθρογράφος, ειδικός ή απλός πολίτης.
• Αποδέκτες: Το αναγνωστικό κοινό μιας εφημερίδας ή μιας ηλεκτρονικής ιστοσελίδας.
• Ύφος: Σοβαρό, επίσημο ή ημιεπίσημο, ανάλογα με το έντυπο και το κοινό.
• Γλώσσα: Κυρίως αναφορική, με σαφήνεια, επιχειρήματα, τεκμήρια και παραδείγματα.

Β. Δομή άρθρου

1. Τίτλος

• Σύντομος, περιεκτικός και ελκυστικός.
• Δηλώνει το θέμα ή προκαλεί το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

2. Πρόλογος

• Παρουσίαση του θέματος.
• Αναφορά στην επικαιρότητα και στη σημασία του προβλήματος.
• Σύνδεση με τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα.

3. Κύριο μέρος

• Ανάλυση των αιτίων του φαινομένου.
• Παρουσίαση των συνεπειών του.
• Ανάπτυξη επιχειρημάτων και παραδειγμάτων.
• Προτάσεις αντιμετώπισης, εφόσον ζητούνται.

4. Επίλογος

• Συμπέρασμα και ανακεφαλαίωση.
• Τονισμός της ανάγκης για υπεύθυνη στάση.
• Προτροπή ή προβληματισμός για τον αναγνώστη.

2. Ομιλία

Α. Βασικά χαρακτηριστικά

• Σκοπός: Η ενημέρωση, η πειθώ, η ευαισθητοποίηση ή η κινητοποίηση του ακροατηρίου.
• Πομπός: Ο ομιλητής.
• Αποδέκτες: Ένα συγκεκριμένο ακροατήριο, π.χ. μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς ή πολίτες.
• Ύφος: Επίσημο ή ημιεπίσημο, ανάλογα με την εκδήλωση.
• Γλώσσα: Σαφής και οργανωμένη, με στοιχεία αμεσότητας και προφορικότητας.

Β. Δομή ομιλίας

1. Προσφώνηση

Επιλέγουμε ανάλογα με το ακροατήριο:

• «Αγαπητοί συμμαθητές και αγαπητές συμμαθήτριες,»
• «Αξιότιμοι εκπαιδευτικοί, αγαπητοί μαθητές,»
• «Κυρίες και κύριοι,»

2. Πρόλογος

• Χαιρετισμός και αναφορά στην εκδήλωση.
• Παρουσίαση του θέματος.
• Επισήμανση της σημασίας του για το ακροατήριο.

Ενδεικτικές φράσεις:

• «Βρίσκομαι σήμερα μπροστά σας με αφορμή ένα ζήτημα που μας αφορά όλους».
• «Στη σημερινή μου ομιλία θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα φαινόμενο που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητά μας».
• «Ως νέοι,…».

3. Κύριο μέρος

• Ανάπτυξη των ζητουμένων με επιχειρήματα και παραδείγματα.
• Χρήση συνδετικών λέξεων και λογικής αλληλουχίας.
• Άμεση αναφορά στο ακροατήριο, όπου ταιριάζει.
• Διατύπωση προτάσεων και λύσεων.

4. Επίλογος

• Συνοπτική ανακεφαλαίωση.
• Κάλεσμα σε δράση ή αλλαγή στάσης.
• Ευχαριστίες.

 

3. Επιστολή

Α. Βασικά χαρακτηριστικά

• Σκοπός: Η ενημέρωση, η διαμαρτυρία, η έκφραση απόψεων, η ευαισθητοποίηση ή η υποβολή προτάσεων.
• Πομπός: Ο αποστολέας.
• Αποδέκτης: Συγκεκριμένο πρόσωπο, φορέας, οργανισμός ή αναγνωστικό κοινό.
• Ύφος: Επίσημο, ημιεπίσημο ή φιλικό, ανάλογα με τον αποδέκτη.
• Γλώσσα: Προσαρμόζεται στη σχέση αποστολέα και παραλήπτη.

Β. Δομή επιστολής

Eπάνω δεξιά τόπος και ημερομηνία

1. Προσφώνηση

Για επίσημη επιστολή:

• «Αξιότιμε κύριε Διευθυντά,»
• «Αξιότιμα μέλη της συντακτικής ομάδας,»
• «Κύριε Διευθυντά,»

Για φιλική επιστολή:

• «Αγαπητέ φίλε,»
• «Αγαπητή Μαρία,»

2. Πρόλογος

• Αναφορά στον λόγο για τον οποίο γράφεται η επιστολή.
• Σύνδεση με το θέμα και τον αποδέκτη.

Ενδεικτικές φράσεις:

• «Με αφορμή τα αυξανόμενα περιστατικά …, αποφάσισα να επικοινωνήσω μαζί σας».
• «Σας απευθύνω την παρούσα επιστολή, προκειμένου να εκφράσω τον προβληματισμό μου σχετικά με…»
• «Θα ήθελα να καταθέσω ορισμένες σκέψεις και προτάσεις για ένα ζήτημα που αφορά ιδιαίτερα τους νέους».

3. Κύριο μέρος

• Ανάπτυξη των ζητουμένων.
• Παράθεση επιχειρημάτων και παραδειγμάτων.
• Διατύπωση προσωπικών απόψεων.
• Προτάσεις και αιτήματα, εφόσον απαιτούνται.

4. Επίλογος

• Συνοπτικό συμπέρασμα.
• Διατύπωση ευχής, προσδοκίας ή αιτήματος.
• Καταληκτική φράση και υπογραφή.

Ενδεικτικές φράσεις:

• «Ελπίζω οι παραπάνω σκέψεις να συμβάλουν στον προβληματισμό γύρω από το συγκεκριμένο ζήτημα».
• «Θεωρώ ότι η ανάληψη πρωτοβουλιών προς αυτή την κατεύθυνση είναι πλέον αναγκαία».
• «Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων για την προσοχή σας».

Κατακλείδα:

• «Με εκτίμηση,» (επίσημη επιστολή)
• «Με φιλικούς χαιρετισμούς,» (φιλική επιστολή)

Υπογραφή:

• «Ένας μαθητής της Β΄ Λυκείου»
• «Μαθητική κοινότητα …»

Συγκριτικός πίνακας

Στοιχείο	Άρθρο	Ομιλία	Επιστολή
Αποδέκτης	Αναγνωστικό κοινό	Συγκεκριμένο ακροατήριο	Συγκεκριμένος παραλήπτης
Έναρξη	Τίτλος και πρόλογος	Προσφώνηση	Προσφώνηση
Ύφος	Συνήθως σοβαρό	Επίσημο ή ημιεπίσημο	Ανάλογα με τον αποδέκτη
Αμεσότητα	Περιορισμένη	Αυξημένη	Ανάλογα με τη σχέση
Κύριο μέρος	Επιχειρήματα και τεκμήρια	Επιχειρήματα και απεύθυνση στο ακροατήριο	Επιχειρήματα, απόψεις και αιτήματα
Κατακλείδα	Συμπέρασμα	Συμπέρασμα και ευχαριστίες	Καταληκτική φράση και υπογραφή

 

4. ΔΟΚΙΜΙΟ

Αποδεικτικό δοκίμιο

Σκοπός: Να αποδείξει μια θέση, να υποστηρίξει μια άποψη και να πείσει τον αναγνώστη με λογικά επιχειρήματα.

Χαρακτηριστικά:

• Κυριαρχεί η λογική οργάνωση της σκέψης.

• Χρησιμοποιούνται επιχειρήματα, τεκμήρια, παραδείγματα και συλλογισμοί.

• Το ύφος είναι συνήθως σοβαρό, σαφές και οργανωμένο.

• Η γλώσσα είναι κυρίως αναφορική.

• Η δομή είναι ευδιάκριτη: πρόλογος, κύριο μέρος και επίλογος.

Στοχαστικό δοκίμιο

Σκοπός: Να εκφράσει σκέψεις, προβληματισμούς και προσωπικούς συλλογισμούς γύρω από ένα θέμα.

Χαρακτηριστικά:

• Κυριαρχεί ο προσωπικός προβληματισμός.

• Η οργάνωση της σκέψης είναι περισσότερο ελεύθερη, χωρίς να απουσιάζει η συνοχή.

• Το ύφος είναι προσωπικό, στοχαστικό και συχνά λογοτεχνικό.

• Χρησιμοποιούνται μεταφορές, εικόνες, συνειρμοί, ρητορικά ερωτήματα και α΄ πρόσωπο.

• Το θέμα προσεγγίζεται συχνά με φιλοσοφική ή υπαρξιακή διάθεση.